Alevîler Hanefi Mezhebinden Mi ?

Mert

New member
Alevîler Hanefi Mezhebinden Mi?

Alevîlik, tarihsel olarak çok köklü bir inanç ve kültür sistemine sahip bir topluluk olup, genellikle İslam’ın Sünni mezheplerinden, özellikle de Hanefilikten farklı bir inanç yapısına sahiptir. Alevîlerin dini inançları, Sünni-Hanefi mezhebi ile bazı benzerlikler taşısa da, birçok açıdan bu iki sistemden ayrılmaktadır. Peki, Alevîler Hanefi mezhebinden midir? Bu soruya yanıt vermeden önce, Alevîlik ve Hanefilik hakkında temel bilgiler verilmesi önemlidir.

Alevîlik Nedir?

Alevîlik, esasen bir inanç sisteminin yanı sıra, sosyal ve kültürel bir yapıyı da içine alır. Alevîlik, İslam’ın temel öğretilerini kabul etmekle birlikte, Şiilikten etkilenmiş bazı öğretileri ve uygulamaları da içerir. Bunun yanı sıra, Alevîlikte Allah'a inanılır, ancak İmam Ali'ye olan özel sevgi ve saygı, Alevî inancının temel taşlarındandır. Alevîler, İmam Ali’yi ve On İki İmamlar’ı birer manevi önder olarak kabul ederler.

Alevîlik, aynı zamanda ahlaki ve bireysel sorumlulukları vurgulayan bir yaşam biçimini de benimser. Alevîler, toplum içinde hoşgörü, eşitlik, adalet ve barış gibi değerlere büyük önem verirler. Alevîliğin dini ritüelleri, cem adı verilen toplu ibadetlerde şekillenir. Cem, Alevîlerin bir araya gelerek dua ettikleri, müzik ve dansla ibadet ettikleri bir tören türüdür.

Hanefi Mezhebi Nedir?

Hanefilik, İslam’ın dört büyük Sünni mezhebinden biridir ve en yaygın olanıdır. İmam Abu Hanife tarafından kurulan bu mezhep, özellikle Orta Asya, Anadolu ve Balkanlar’da yaygınlaşmıştır. Hanefi mezhebi, İslam hukukunun belirlenmesinde akıl ve mantığın önemli bir yer tuttuğu bir anlayışı benimsemiştir. Hanefi mezhebi, bir taraftan İslam’ın temel ibadetleri konusunda Sünni inançlarına sadık kalırken, diğer taraftan bazı fıkhi meselelerde daha esnek ve özgür bir yaklaşımı benimsemiştir.

Hanefi mezhebi, özellikle bireysel ve toplumsal hayatın düzenlenmesinde, İslam’ın temel kaynakları olan Kur’an ve Hadis’e dayalı olarak ortaya çıkan hukuki düzenlemelere önem verir. Fakat, özellikle kıyas (mantık yoluyla akıl yürütme) ve istihsan (fıkhi meselelerde en uygun çözüme ulaşmak için tercihlerde bulunma) gibi yöntemlerle daha esnek bir yaklaşım ortaya koyar.

Alevîlik ve Hanefilik Arasındaki Farklar

Alevîlik ve Hanefilik, hem dini inançlar hem de pratikler açısından farklılıklar gösterir. Bu farklar, Alevîlerin Hanefi mezhebinden olup olmadığı sorusunun yanıtını daha net bir şekilde ortaya koyar.

1. **İman ve İbadet Anlayışı**: Alevîlik, Şiilikten etkilenmiş bir inanç sistemine sahipken, Hanefilik Sünni bir mezheptir. Alevîler, İmam Ali’ye ve İmam Ali’nin soyuna özel bir sevgi ve saygı gösterirken, Hanefilikte İmam Ali ve On İki İmamlar’a dair bu tür bir vurgulama yoktur. Ayrıca, Alevîlikte cami yerine cem evlerinde ibadet edilir ve cem, Alevîlerin en önemli ibadet biçimidir. Hanefilikte ise camilerde namaz, oruç, hac ve zekat gibi klasik İslami ibadetler ön plandadır.

2. **Ritüeller ve Gelenekler**: Alevîlerin ritüelleri, bir anlamda Şiilikle benzerlik gösterse de, bazı benzersiz yönler taşır. Örneğin, Alevîlikte de "kızılbaşlık" olarak bilinen bir gelenek vardır ve bu, İmam Ali’nin soyundan gelenlerin liderliğini kabul etmeyi ifade eder. Hanefilikte ise dini ritüeller, genellikle cami ibadetlerine ve İslam hukukuna dayanır.

3. **Sosyal Yapı ve Toplum Anlayışı**: Alevîlikte, bireysel sorumluluklar ve hoşgörü gibi toplumsal değerlere büyük bir önem verilir. Alevîler, genellikle sosyal eşitlikçi bir anlayışı benimsemişlerdir. Hanefilikte ise, daha katı sosyal ve toplumsal normlar ve kurallar söz konusu olabilir.

Alevîlik Hanefi Mezhebine Yakın Mıdır?

Alevîler, tarihsel olarak Sünni mezheplerine, özellikle Hanefi mezhebine yakın olmamakla birlikte, Alevîlikte bulunan bazı uygulamalar ve inançlar, bazı kesimler tarafından Hanefi ile benzerlik gösteriyor gibi yorumlanabilir. Özellikle, Alevîler arasında Hanefi mezhebine mensup olan bireylerin bulunması, bazı karışıklıklara neden olabilir. Bununla birlikte, Alevîlik, temelde İslam’ın Şii öğretilerini benimsemiş ve kendi iç geleneklerine sahip bir inanç sistemidir.

Hanefi mezhebini takip edenler, genellikle geleneksel Sünni öğretiler doğrultusunda ibadet ederlerken, Alevîler ise kendi inançları ve ritüelleri doğrultusunda bir yaşam biçimi benimsemişlerdir. Bu yüzden Alevîler, Hanefi mezhebinden değildir, ancak bireysel olarak Hanefi mezhebine mensup olabilecek Alevîler de vardır.

Sonuç: Alevîler Hanefi Mezhebinden Midir?

Alevîlik, özünde Hanefi mezhebiyle aynı değildir. Alevîler, Şii ve özel olarak Ali’ye dayanan bir inanç sistemini takip ederler ve bu inançları, toplumsal yaşamları ve ibadetleriyle ifade ederler. Ancak, Alevîler arasında Hanefi mezhebine mensup olanlar da bulunabilir. Bu, Alevîlerin Hanefi mezhebinden oldukları anlamına gelmez; daha çok bireysel bir tercihten kaynaklanır.

Sonuç olarak, Alevîlik, kendi başına özgün bir inanç sistemi oluşturur ve Hanefi mezhebinden farklıdır. Ancak, Alevîlerin bir kısmı, tarihsel ve kültürel bağlamda Hanefi mezhebiyle bazı benzerlikler gösterebilir. Alevîlerin inançları, farklı mezheplerden ve kültürlerden gelen öğeleri bir arada barındıran, zengin bir geleneksel yapıdadır.
 
Üst